Kennis van en over het wild is een
van de belangrijkste gegevens voor
een goed wildbeheer. Hubertus

Vereniging Vlaanderen tracht de
jager hierbij te helpen.
 

In heel Vlaanderen worden regelmatig dode dieren aangetroffen. De doodsoorzaak is in de meeste gevallen snel gekend, echter in sommige situaties is deze één groot raadsel. Geen tekenen van predatie of fysisch contact met materiaal, kan doen vermoeden dat een ziekte of misschien wel een beperkende milieufactor de doodsoorzaak is. Uitzonderlijk vindt de jager het stuk in de laatste minuten van zijn doodsstrijd. De vraag rijst dan al snel: ’Aan welke ziekte is dit stuk gestorven?’ Om dit te achterhalen, is het belangrijk dat het stuk bij een bekwaam persoon terecht komt. Een plaatselijke dierenarts kan u misschien al helpen, maar lang niet alle dierenartsen hebben de expertise in huis om doodsoorzaken bij wilde fauna te achterhalen.

In het verleden kreeg Hubertus Vereniging Vlaanderen regelmatig de vraag van de leden om de doodsoorzaken van het wild te laten onderzoeken. In 2007 werden hiervoor dan ook de eerste stappen ondernomen.

In Vlaanderen is er slechts één universiteit die autopsies kan uitvoeren, meer bepaald de Faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Gent, gevestigd in Merelbeke. Het grote probleem bij dergelijke autopsies is de beperkte tijd die tussen de dood en de vaststellingen mag zijn. Om de kadavers van bij de vondst zo snel mogelijk op de faculteit te krijgen zonder dat dit van de jager een grote inspanning vraagt werden gesprekken opgestart in het kader van een samenwerkingsverband. De Faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Gent, Dierengezondheidszorg Vlaanderen (DGZ) en het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) hebben samen met de Hubertus Vereniging Vlaanderen het OSIRIS- Netwerk opgericht.

Netwerk Kleinwild, Waterwild en Overig wild
Het netwerk is opgebouwd uit bestaande instanties of organisaties. De eerste stap in het netwerk zijn de lokale dierenartsen. In het augustusnummer 2006 van De Vlaamse Jager stond een oproep naar dierenartsen die mee wilden werken aan dit netwerk. Dit heeft geresulteerd in zeven positieve reacties. De adressen van deze dierenartsen kan u terugvinden in bijgevoegde tabel. Wanneer u een stuk wild vindt, brengt u dit naar een van de dierenartsen die zijn aangesloten tot het netwerk. Dit stuk wild moet voorzien worden van een label en moet vergezeld zijn van een autopsieformulier.

Dit kan u hier in PDF-formaat ophalen

Indien een van deze twee zaken ontbreekt of het autopsieformulier is onvolledig ingevuld, zal het stuk wild niet worden verstuurd. Gelieve hier aandacht aan te besteden. Via het transport van DGZ wordt het wild opgehaald en tot aan de Faculteit Diergeneeskunde gebracht. De Faculteit zal op zijn beurt instaan voor het uitvoeren van een autopsie. Het Autopsierapport wordt vervolgens aan Hubertus Vereniging Vlaanderen Verstuurd die op zijn beurt dan weer contact zal opnemen met de jager die het stuk heeft binnengebracht. Op deze manier kan de lokale jager via een minimale inspanning toch informatie verzamelen omtrent voorkomende wildziekten in zijn jachtrevier.

Het is erg belangrijk dat het stuk in “goede” staat wordt binnengebracht bij het lokaal netwerkpunt. Dieren die voor autopsie aangeboden worden, mogen nooit diepgevroren worden. Door het invriezen wordt niet alleen de macroscopische interpretatie sterk bemoeilijkt, maar ook het cytologisch en histologisch onderzoek wordt onmogelijk (cellen barsten bij ontdooien). Men bewaart de krengen best in een gewone koelkast. Een goede richtlijn is de staat van de ogen. Indien beide ogen nog intact in de oogkassen zitten, is de kans groot dat het stuk in aanmerking komt voor autopsie. Krengen die niet volledig zijn, waar maden op te zien zijn of waarvan de buikholte reeds is geopend, worden per definitie
geweigerd.
Voor bijkomende informatie om na te gaan of uw stuk nog in “goede” staat is, kunt u altijd contact opnemen met de Faculteit Diergeneeskunde zelf.

Netwerk Grofwild

Reeën en everzwijnen kunnen en mogen niet meegestuurd worden via de lokale netwerkpunten. Met het INBO is overeengekomen dat in het geval er reewild (of everzwijn) gevonden wordt, er contact wordt opgenomen met de onderzoeksgroep Faunabeheer binnen het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek. Ook hier moet het dier vergezeld zijn van een label en autopsieformulier. Het INBO zal verdere afspraken rond het stockeren, ophalen en het verslag van de autopsie verder met u persoonlijk bespreken.
 

Kostprijs van een autopsie?

De labels voor het transport kosten €10 per label (deze kan u hier bestellen) Deze prijs omvat het transport via DGZ, het materiaal voor het vervoer (waterdichte zakken en aanmaak label) en de verzending van het autopsieverslag naar de inzender vanuit HVV. De autopsie kost minimaal €20 en maximaal €50,afhankelijk van de uitgevoerde testen (histologie en bacteriologie). Mocht de analyse echter duurder uitvallen dan €50 omdat er bijkomende analysen moeten gebeuren, dan neemt de faculteit contact op met de inzender.

Bestellen van Labels en autopsieformulieren

De labels zijn uitsluitend te bestellen op het secretariaat van de Hubertus Vereniging Vlaanderen
(info@hvv.be of 02/242 00 45 of via de shop op www.hvv.be)

Contactadressen

Instituut voor Natuur en Bosonderzoek
Onderzoeksgroep Faunabeheer
Gaverstraat 4, 9300 Geraardsbergen
Dr.ir. Jim Casaer / Axel Neukermans / Jan Vercammen
tel: 054/437144
e-mail:      jim.casaer@inbo.be
                  axel.neukermans@inbo.be
                  jan.vercammen@inbo.be

Faculteit diergeneeskunde Vakgroep Pathologie, Bacteriologie en Pluimveeziekten
Afdeling Pluimvee, Bijzondere Gezelschapsdieren en Proefdieren
Salisburylaan 133 B-9820 Merelbeke
Tel. secretariaat: 09/264 74 41 (8u-12u en 13u-16u30)
Fax secretariaat: 09/264 74 90